De titel zette mij in eerste instantie op het verkeerde been.
Iets bestempelen als een taboe betekent immers dat je vindt dat 'iets' − in dit geval 'de boze stiefmoeder' − een realiteit is die ten onrechte genegeerd en gedeprecieerd wordt.
Is bijna 20 jaar inspanning van de Stichting Stiefgezinnen Nederland dan tevergeefs geweest? Torst de stiefmoeder nog altijd haar slechte imago?
Bij verder lezen werd me duidelijk dat het taboe in dit boek niet zozeer de stiefmoeder zelf betreft, maar haar boze (negatieve) gevoelens jegens haar stiefkinderen.
Toen Lique Tuijl zelf stiefmoeder werd, trof ze in de literatuur over stiefgezinnen weinig aan over de gevoelens van stiefouders. In haar contacten met andere stiefmoeders vond ze wel herkenning voor haar gevoelens. Al viel het haar op hoe moeilijk veel stiefmoeders hun negatieve gevoelens en gedachten over hun stiefgezin durven uiten.
Ze ontdekte hoe belangrijk het is dat de negatieve gevoelens van de stiefmoeder erkend en begrepen worden. Door haar partner, maar op de allereerste plaats door haarzelf. Erkenning en acceptatie geven ruimte om te zoeken naar een manier waarop je lastige gevoelens kunt benutten om de onderlinge relatie te verbeteren.
Bij zo’n proces spelen een aantal psychologische wetmatigheden met betrekking tot het hanteren van ongewenste emoties een rol, die in het voorwoord worden beschreven door Liesbeth Bos, psycholoog/psychotherapeut.
Lique Tuijl schrijft het boek waarnaar ze zelf ooit op zoek was. Een boek als hart onder de riem voor stiefmoeders.
In korte, prettig leesbare hoofdstukken neemt ze ons mee langs een scala aan negatieve gevoelens/gedachten die je als stiefmoeder kunt en ook mag hebben.
'Pas had ik weer gedonder met mijn stiefzoon, Eric. Later op die dag hoorde ik over een ongeluk waarbij een jongetje van zijn leeftijd omgekomen was. ‘Was het Eric maar geweest’, schoot in een flits door mijn hoofd. En eerlijk gezegd denk ik er wel eens vaker aan hoe heerlijk het zou zijn als hij ‘van de aardbodem zou verdwijnen’. Daar voel ik me slecht over en ik ben bang dat het met die gedachten nooit gaat lukken met ons stiefgezin.'
U ziet, ze neemt geen blad voor de mond en haar voorbeelden zijn soms wat je noemt ‘de schaamte voorbij’. Ik ervaar dat als zeer uitnodigend.
Temeer daar ze toelicht dat het begrijpelijk is dat je als stiefmoeder min of meer teleurgesteld kunt zijn in je lot. ‘Boos op God’ noemt ze dat. Je had het je zo anders voorgesteld, die prins op het witte paard. En nu sleept die man van je dromen één of meer vreemde kinderen met zich mee, die op allerlei ongewenste momenten en manieren in jouw romance, jouw tête à tête, een plek opeisen.
En omdat je die teleurstelling eigenlijk niet wilt voelen − je wist toch waar je aan begon − komt deze in allerlei vermommingen tevoorschijn. En dan kan je overvallen worden door zulke boosaardige gedachten dat je er zelf van schrikt.
Als je beseft dat het in feite om een alleszins begrijpelijk, maar onvervuld verlangen gaat: een ongestoord liefdesleven, en later een gezinsleven, met de man van je dromen, kun je op zoek naar betere manieren om de pijn een plek te geven.
Het boek van Lique Tuijl lijkt de neerslag van de ontwikkeling die zij zelf als stiefmoeder heeft doorgemaakt. Zij noemt zichzelf met recht ervaringsdeskundige, want ze weet haar verhaal en dat van andere stiefmoeders zo te presenteren dat het de beschrijving wordt van het pad dat alle stiefmoeders moeten gaan.
Een pad vol voetangels en klemmen, dat loopt via het (h)erkennen, accepteren en uiteindelijk hanteren van gevoelens en gedachten waar een groot maatschappelijk taboe op rust.
Ze beoogde een boek te schrijven als steun in de rug voor alle vrouwen, die − zoals zij het zelf verwoordt − veel houden van hun partner en iets minder van zijn kinderen.
Daarin is zij mijns inziens meer dan geslaagd. Want veel van wat ze schrijft over stiefmoeders, geldt evenzeer voor stiefvaders.
Ikzelf, als partner van een stiefvader-zonder-eigen-kinderen, had dit boek graag al 20 jaar geleden, toen ons eigen stiefavontuur begon, willen lezen. Dan had ik wellicht beter om kunnen gaan met mijn irreële, maar zeer begrijpelijke verlangen, dat mijn prins net als ik zielsveel van mijn kinderen zou houden.
Het taboe van de boze stiefmoeder, een aanrader, voor stiefmoeders, stiefvaders en hun partners!